Inleiding

De belangrijke basis van het Lean gedachtegoed zijn de 5 lean principes. Een facilitator heeft deze principes altijd on-top-of-the-mind. Deze zitten dus altijd in je rugzak. Maar wat zijn nu de vijf basisprincipes van Lean? In dit onderdeel worden ze uitgelegd. 

Inhoud

Iedere organisatie zal zeggen zijn klanten, cliënten of patiënten centraal te stellen in de bedrijfsvoering. In de praktijk gebeurt dat maar zeer beperkt. Marge-vergroting staat dan toch boven het genereren van klantwaarde. De Lean filosofie is bijzonder omdat de klant radicaal centraal wordt gesteld. Alles wat je doet dat voor de klant geen waarde toevoegt, dat wil zeggen, waar de klant niet voor wil betalen, geldt in Lean als verspilling. En verspilling moet worden geëlimineerd. Dit betekent niet dat marge niet belangrijk is. Maar eerst stellen we de klant centraal en zorgen we dat de klant krijgt wat hij wil, waar hij wil, wanneer hij wil en hoe hij wil. Vervolgens richten we de processen zodanig in dat er ook een goede marge overblijft. Daarbij geldt dat we slimmer werken en niet harder. De 5 Lean principes geven vorm aan dit idee van het inrichten van de bedrijfsvoering op basis van de klantwaarde.

1.      Specificeer wat waarde is vanuit het perspectief van de klant
Dit doe je vooral door de klant zelf te vragen wat waarde is, en door te luisteren naar de signalen (klachten, vragen) die de klant afgeeft. Bedenk niet zelf wat de klant belangrijk vindt! Je kunt je natuurlijk wel afvragen bij de activiteiten die je uitvoert (groot en klein!) of je daarvoor zou betalen als jij de klant was.

2.      Identificeer alle stappen van de waardeketen en elimineer verspillingen
Doorloop alle stappen die een product, een tekening of een formulier doorloopt op weg naar de klant en leg die vast. Dit noemen we ‘value stream mapping’. Bij iedere stap geef je aan of die waarde toevoegt. De stappen die geen waarde toevoegen elimineer je stapsgewijs.

3.      Breng flow aan in de stappen die waarde creëren
Flow wil zeggen dat het product dat je maakt voortdurend een zinvolle, waarde-toevoegende bewerking ondergaat. Het ligt nooit stil. De idee hierachter is dat op deze manier problemen snel zichtbaar worden. Als een processtap niet goed loopt stopt het proces direct, en weet je dat er iets aan de hand is.

4.      Doe alleen dat wat door de klant wordt gevraagd, en just-in-time
Als producten en diensten vloeiend de waardeketen doorlopen pas je het tempo waarin dat gebeurt aan de klantvraag aan. De klantvraag trekt het product als het ware door het productieprocess (pull genoemd). Zo zijn klantvraag en productie met elkaar in overeenstemming. Dit is een streven dat jaren kost (!) en het kan pas als de capaciteit en flexibiliteit van de processen, mensen en machines voldoende zijn gegroeid.

5.      Streef naar perfectie door telkens weer een laag van verspilling te elimineren
Bij het streven naar flow en just-in-time komen telkens nieuwe problemen naar boven, en worden verspillingen zichtbaar. In verbetersessies (‘Kaizens’ genoemd) elimineer je die verspillingen. Verspillingen brengen we onder in 8 categorieën: transport, voorraad, beweging, wachten, overbewerking, overproductie, defecten en talent. Pas op: bepaalde verspillingen elimineren zonder dat de organisatie daar aan toe is werkt averechts. Als je machines bijvoorbeeld nog veel onverwachts stil liggen moet je de voorraden niet verminderen maar eerst de efficiëntie van de machines vergroten.

Deze 5 principes zijn het handvat voor het verbeteren van processen en worden het vaakst gebruikt om Lean te beschrijven. Daarnaast is er ook een andere, uitgebreidere beschrijvingen op basis van 14 principes in de vorm van een Lean huis.

Bron: Lean Toolbox, 4th edition  hoofdstuk 1 & 2; The Toyota Way, hoofdstuk 1

Kennisclip

Hier zie je een eenvoudige beschrijving van wat Lean in houdt.

https://www.youtube.com/watch?v=ZnMhXc-GiX4

In deze kennisclip worden de vijf Lean principes toegepast op een zorgproces. Uiteindelijk gaat het erom dat de 5 Lean principes worden toegepast op een 'eigen' proces.

 



Extra bestanden

Voor dit onderdeel zijn geen extra bestanden.

Extra literatuur

Voor meer informatie kan het volgende gelezen worden:

lean green belt (van Kollenburg)2.321De principes van Lean Management
lean green belt (van Kollenburg2.421 Het huis van Toyota, ofwel het TPS-huis 

Laatste wijziging: vrijdag, 16 februari 2024, 14:33