Inleiding

Er zijn  veel verschillende soorten KPI’s. Bij de keuze van een KPI waarmee je de resultaten van je verbeterproject (en natuurlijk de processen in het algemeen) wilt meten kan het zinvol zijn om onderscheid te maken in de volgende twee categorieën prestatie-indicatoren: ‘Lagging indicators’ en ‘Leading indicators’. Op dit verschil gaan we hier dieper in.

Inhoud

Lagging indicator (volgend, reactief): Dit is een indicator die pas inzichten geeft als dingen gebeurd zijn. Deze indicator kijkt vooral terug en geeft een reactie op iets dat kort of lang geleden al heeft plaatsgevonden. Een volgende KPI kijkt vooral naar de output van een proces of resultaat van acties.
Een voorbeeld van zo’n lagging KPI is het gewicht (in kilo’s) van iemand die bezig is om af te vallen. Hopelijk vertoont deze een dalende lijn na verloop van tijd: het duurt even voordat je resultaat ziet van je inspanningen.

Leading indicator (leidend, pro-actief): Dit is een indicator die direct het proces volgt. Deze indicator geeft een (real-time) indicatie van een te verwachten afwijking van de output van een proces. Leading indicatoren kijken vooral naar de input van een proces, en tonen op basis daarvan gelijk of iets mis gaat en/of afwijkt van de norm. Een Leading indicator heeft dus eigenlijk een voorspellende waarde en kan gebruikt worden om het proces (bij) te sturen. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is wel dat je het proces goed moet begrijpen en de effecten van wijziging in de input van een proces goed moet kennen.
Leading indicatoren voor het eerder genoemde voorbeeld over afvallen zijn: het aantal gegeten calorieën, het aantal verbrandde calorieën en het aantal uur hardlopen in de week. We kunnen direct zien of we aan onze doelstelling voldoen (minder calorieën innemen, meer verbranden) en daarop bijsturen, maar het kan even duren voordat het gewicht echt gaat dalen.

Hier zie je de verschillen nog eens samengevat:


Onder zie je nog enkele voorbeelden, waarin je ziet dat de verschillen tussen Leading en Lagging eigenlijk relatief zijn.


Kennisclips

In onderstaande video wordt het verschil tussen Leading en Lagging indicatoren beschreven voor een restaurant. De klanttevredenheid (Lagging) is af te meten aan bijvoorbeeld het aantal bezoekers, of de positieve reviews op internet. Het duurt echter een tijd (weken, maanden?) voordat deze effecten zichtbaar worden. Een belangrijke invloedsfactor zou bijvoorbeeld kunnen zijn de snelheid waarmee het eten geserveerd wordt aan tafel (Leading). Deze kunnen direct meten zodra gasten hun bestelling hebben ontvangen. En als deze langer is dan gewenst, kunnen we direct bijsturen.

 
 

Het onderstaande voorbeeld behandelt het verschil tussen leading en lagging in een commerciële setting.

 

 


Deze video is verdiepend en behandelt het verschil meer in een bredere bedrijfscontext

 

 

Extra bestanden
Er zijn geen relevante bestanden voor dit onderdeel.


Extra literatuur

Er is geen relevante literatuur voor dit onderdeel.



Laatste wijziging: woensdag, 15 november 2023, 08:30