Inleiding

Het begrip flow is het derde van de vijf Lean principes. In deze les gaan we dieper in op wat flow precies is, en hoe je het kunt toepassen.

    Inhoud

    One-piece-flow is het produceren en verplaatsen van één item per keer (of kleine en consistente hoeveelheden per keer) door een serie van processtappen. Dit gebeurt zo geleidelijk mogelijk, in het ritme van de klant. Eigenlijk gaat het om een continue-flow, het tegenovergestelde van klassieke batch-and-queue waarbij grote hoeveelheden ineens gemaakt worden, liggen te wachten en weer verder gaan in het proces. Dit geldt voor fysiek producten maar ook bijvoorbeeld voor eenheden van informatie; denk bijvoorbeeld aan aanvragen of offertes die met stapels tegelijk verder gebracht worden in het verwerkingsproces. Ook hier levert het toepassen van One-piece-flow voordelen op.

    In zo'n one-piece-flow proces is elke processtap nauw verbonden met de andere en daar ook sterk van afhankelijk. Als er ergens iets mis gaat bij een processtap staat meteen het hele proces stil, en moeten problemen meteen worden opgelost. In traditionele bedrijven wordt dat vaak gezien als een groot nadeel, en werkt met liever om de problemen heen. Je ziet dat in onderstaande figuur weergegeven: Het water staat hoog (staat voor veel onderhanden werk, lange doorlooptijd) en problemen worden niet zichtbaar en we kunnen er omheen werken. Dat laatste blijkt in de praktijk juist vaak te gebeuren. Problemen blijven jaren bestaan en worden nooit structureel opgelost.


    In de onderstaande figuur is een flow proces ingezet. Het waterniveau is gedaald (weinig onderhanden werk, korte doorlooptijden door het one-piece-flow proces zonder buffers) en de problemen worden zichtbaar, en moeten ook echt opgelost worden. Dit veroorzaakt stilstand in het proces, maar ook dat de problemen nu echt structureel opgelost moeten worden. Dit vereist het inzetten van de vindingrijkheid van alle werknemers om het proces goed in te richten en continu te verbeteren. One-piece-flow leidt zo tot vele voordelen:

    • Kwaliteitsproblemen kunnen vroegtijdig afgevangen worden.
    • Afstemmingsverliezen zijn minder en daardoor ook het herstelwerk, waardoor de totale productiviteit hoger ligt.
    • Voorraadbuffers zijn ertussenuit gehaald, waardoor er minder ruimte nodig is.
    • Buffers zijn minimaal, daardoor zijn de doorlooptijden kort
    • Het proces is overzichtelijker, waardoor er minder regeltaken zijn en er met spullen heen en weer gesleept wordt.
    • Door minder gedoe is de kwaliteit van het werk veelal beter, en de werksfeer prettiger en minder ziekteverzuim.



    Het grote voordeel van one-piece-flow is dat er veel soorten verspillingen zichtbaar worden, en zo geëlimineerd kunnen worden (waaronder overproductie, wachten en kwaliteitsproblemen). En door de kortere doorlooptijden en zeer lage voorraden kan men sneller inspelen op de veranderende klantvraag. We zien dat in het onderstaande voorbeeld:


    Stop maar eens tien items (batch) in een proces met drie processtappen. Stel we hebben een minuut per processtap nodig om één item te verwerken. Dan is de totale doorlooptijd meer dan 30 minuten. Ga je 10% sneller werken, dan is de totale doorlooptijd nog steeds 27 minuten. Maar wanneer je telkens één item in het systeem stopt (one-piece-flow), kun je echter al na drie minuten iets aanleveren. Dit is mede de reden waarom we de batches zo klein mogelijk willen houden en het liefst "werken met one-piece-flow.

    Voorwaarden voor het creëren van Flow in een proces
    Om flow mogelijk te maken moet(en):

    • het aantal processtappen zo klein mogelijk zijn; alle overbodige stappen worden geëlimineerd.
    • de capaciteit over de verschillende stappen in het proces goed verdeeld zijn, evenredig met de bewerkingstijd die nodig is voor de stappen (bekijk ook de informatie over de yamazumi chart)
    • de stappen betrouwbaar leveren, dat wil zeggen, zonder grote fluctuaties (reduceren van variatie; zie ook de infotmatie over het effect van variabiliteit)
    • de batches zo klein mogelijk zijn
    • de kwaliteit in iedere stap onder controle (een voldoende percentage in een keer goed is belangrijk, zie ook de informatie over In één keer goed)
    Het is belangrijk om eerst aan de verbetering van bovenstaande punten te werken en deze op een acceptabel niveau te krijgen (inderdaad: je moet per situatie vaststellen wat dat niveau is). Het invoeren van flow in een zeer slecht lopend proces is gedoemd om te mislukken.

    One-piece-flow in het bouwproces

    Stel je voor: je doet over elke bouwlaag (vloer, casco, dak) 1 dag per woning. Dan is in het linker plaatje hieronder (batch-productie) pas op dag 31 de eerste woning klaar. Bij het rechter plaatje (one-piece-flow) is dat al op dag 4. Maar bij het bouwen in batches levert men alles tegelijk op, dat kan – in dit voorbeeld – pas na dag 40. Bij one-piece-flow kunnen alle 10 woningen al na 13 dagen opgeleverd worden (ook al doet men dat natuurlijk ook per stuk, dus vanaf dag 4 wordt elke dag een woning opgeleverd).


    Kennisclips
    Er zijn geen extra kennisclips voor dit onderdeel. 

    Extra bestanden

    Er zijn geen extra bestanden voor dit onderdeel. 

    Extra literatuur
    Boekhfstpaghoofdstuk titel
    lean green belt (van Kollenburg)4.351Principe 2: zorg dat alle processtappen evenveel tijd kosten 
    lean green belt (van Kollenburg)4.454Principe 3: voorkom verspillingen in het proces 
    lean green belt (van Kollenburg)4.556Principe 4: zorg dat de procesbesturing een gelijkmatige stroom ondersteunt 

    Laatste wijziging: woensdag, 23 augustus 2023, 14:45