Inleiding

Het Ishikawa diagram gebruiken we om een eerste inventarisatie te maken van de mogelijke oorzaken van een knelpunt.

    Inhoud

    Onderstaand een leeg visgraat diagram. Dit diagram wordt ook wel een Ishikawa diagram genoemd. Op de assen staan oorspronkelijk de volgende 4 m’s: Mensen, Machines, Materialen en Methoden. Afhankelijk van de situatie kunnen hier andere m’s (of andere assen) aan toegevoegd worden. Vaak worden Milieu en Management nog toegevoegd. Het voordeel van het visgraat diagram is een bredere kijk op het knelpunt (het voorkomt tunnelvisie).


    Het startpunt is het knelpunt aan de rechterkant.  Het is een knelpunt dat voortkomt uit de huidige situatie. Het knelpunt wordt geformuleerd al probleemstelling. Dit bestaat uit een onderwerp en een afwijking van de norm. Het mag ook gaan om een latente afwijking van de norm. Een lekke band is hier een voorbeeld van. Iedereen weet dat een band hard en dus niet lek hoort te zijn. Onderstaand een voorbeeld van een probleemstelling:

    • Iedere les zijn 10 van de 30 studenten afwezig
    Vanuit daar wordt gekeken welke mogelijke oorzaken dit knelpunt veroorzaken. Deze worden op de assen vermeld. Voor de afwezigheid bij een les zouden de volgende oorzaken genoemd kunnen worden:
    • De werkvormen zijn saai (onder methode)
    • De docent inspireert niet (onder mensen)
    • De presentaties zijn onduidelijk (onder materiaal)
    In onderstaande figuur zie je een voorbeeld van andere assen. De 6 M's  komen voornamelijk uit de productie wereld. Voor een Service omgeving is het voor de deelnemers vaak makkelijker om labels te gebruiken die dicht bij hun processen liggen. 



      Stappenplan voor het opstellen van een Ishikawa diagram
      Onderstaand stappenplan geeft weer hoe je een Ishikawa diagram kunt maken. Je voert de analyse met de betrokken teamleden uit.

      1. Start met het knelpunt aan de rechterkant
      2. Bepaal met elkaar de relevante assen. Je kunt hiervoor de 4 of 6 m’s gebruiken, maar dat mogen ook andere assen zijn.
      3. Gebruik minimaal 2 woorden maximaal 4 voor een mogelijke oorzaak
      4. Probeer zo veel mogelijk oorzaken te verzamelen, op basis van brainstorming/writing: samen!
      5. De exacte plek binnen de assen is het meest belangrijk, het gaat hier vooral om inventariseren van veel mogelijke oorzaken
      6. Oorzaak/gevolg relaties zijn ook hier nog niet primair belangrijk
      7. Zoek naar verbanden en cluster deze (cirkels pijlen etc.
      8. Selecteer met elkaar de belangrijkste oorzaken
      9. Diep de belangrijkste knelpunten met een probleemboom uit.

      Kennisclips
      In onderstaand filmpje wordt hetmaken van de Ishikawa nog een keer uitgelegd.

       
       
      Extra bestanden

      In deze link vind je meerdere voorbeelden van Ishikawa diagrammen. Nuttig, maar het tekenprogramma heb je daarvoor niet nodig ;-)

      Extra literatuur

      Boekhfstpaghoofdstuk titel
      lean green belt (van Kollenburg)9.2.2169De bronoorzaak vinden met het Visgraatdiagram

      Laatste wijziging: woensdag, 30 augustus 2023, 10:14