Inleiding

Kanban is een manier om het Pull principe in de praktijk toe te passen. Het systeem werd ontwikkeld bij Toyota door Taiichi Ohno om de bevoorrading van processen nauwkeurig én eenvoudig te kunnen sturen. Kanban betekent "kaartje" en precies dat vormt de kern van het systeem.

    Inhoud

    Een kanban systeem signaleert wanneer er een product afgenomen wordt, en zorgt zo dat er een nieuw product geproduceerd wordt. De meest eenvoudige toepassing van het systeem is het Two-Bin systeem, dat niets anders in houdt dan dat je twee bakken met spullen op voorraad hebt. Zodra een bak leeg is, wordt deze weer gevuld en kunnen de spullen in bak 2 gebruikt worden om de tijd te overbruggen, die nodig is de lege bak weer te vullen. Als de spullen te groot zijn en niet meer in één bak passen worden er meerdere bakken toegepast.

    Een kanban is een eenvoudig signaal dat toestemming geeft om 1) het volgende product te maken of onderdelen aan te leveren (production kanban), 2) het product te transporteren (withdrawal kanban). Op een kanban kaart wordt aangegeven welk product, in welke hoeveelheden, met welke eigenschappen de voorgaande processtap moet maken of aanleveren, dan wel vervoeren. De twee types kanban werken samen om de pull te creëren. Er zijn 6 regels voor het gebruik van kanban.

    1. Vragende processtap vraagt conform de aantallen die zijn aangegeven op de kanban.
    2. Leveranciersprocesstap levert conform de aantallen die zijn aangegeven op de kanban.
    3. Geen enkel product wordt gemaakt of vervoerd zonder kanban.
    4. Elk product en materiaal heeft een kanban.
    5. Foutieve onderdelen en onjuiste aantallen worden nooit verstuurd naar de volgende stap.
    6. Het aantal kanbans wordt stapsgewijs gereduceerd om voorraden te reduceren en problemen inzichtelijk te maken.

    Hieronder zie je een voorbeeld  van hoe een kanban kaart er uit kan zien.



    Het aantal kanban kaarten dat je in je productiesysteem nodig hebt kun je berekenen aan de hand van verschillende formules. De basis daarvan is in principe altijd Little's Law . De onderstaande formule is van Little's law afgeleid:


    Het resultaat van de formule (zonder veiligheidsfactor) is het minimaal aantal benodigde kanbans. Dat betekent dat het toeleverende proces direct moet gaan produceren als er een lege bak binnenkomt. Dat maakt het systeem natuurlijk erg gevoelig voor verstoringen. Daarom is het verstandig om altijd te starten met voldoende producten (hoge veiligheidsfactor) en deze pas te reduceren als het goed loopt. Als je n (aantal items per container) gelijk stelt aan 1 krijg je het minimaal aantal benodigde producten om de levertijd te overbruggen (en ben je weer terug bij de wet van Little).
    Voor de veiligheidsfactor geldt dat deze in principe extra producten toe moet voegen aan de kanban. In de formule is deze dus altijd groter dan 1. Als de veiligheidsfactor 25% wordt genoemd, betekent dat, dat (1 + S) = 1,25 in de formule. De terminologie wordt wel door elkaar gebruikt.

    Enkele aandachtspunten van het kanban systeem:
      • Geen defecte onderdelen doorsturen naar de volgende schakel.
      • Precies dat produceren wat op de KANBAN staat, niet meer en niet minder!
      • Het systeem werkt vooral goed bij een redelijk constante afname
      • Het gebruik vraag ondanks de eenvoud wel discipline om het goed te laten werken.
      • Regelmatige controle op relatie naar klantvraag is nodig
      Een toepassing die je wellicht wel eens tegen bent gekomen, is die bij Mc Donalds, voor het bereiden van hamburgers. Volg de stappen in onderstaande figuur. Het groene kaartje verschuift steeds als er een hamburger verkocht wordt. In stap 5 (3 stuks verkocht) komt het kaartje vrij en wordt naar de keuken getransporteerd als signaal dat er weer drie hamburgers gebakken kunnen worden (stap 6). Op basis van de gemiddelde afname is berekend dat de twee overblijvende hamburgers voldoende zijn om aan de vraag te voldoen in de tijd dat de drie nieuwe hamburgers gebakken worden. Als de drie hamburgers klaar zijn, gaan deze met het kaartje in het rek (stap 7) en kan de cyclus weer opnieuw beginnen.



      Kanban als planningssysteem

      Een toepassing van Kanban (of Pull) die steeds vaker gebruikt wordt is die als planningssysteem. Er wordt dan gebruik gemaakt van een bord dat meestal in drie gedeelten, kolommen is verdeeld: "wachtend op productie", "in productie" en "geproduceerd". Kaarten of Post-lts representeren dan kleine opdrachten of (deel-)taken en hun plaats op het bord geeft aan wat de status, in welke fase van het proces het zich bevindt. Het eenvoudigste kanbanbord bestaat uit drie kolommen: "te doen", "onderhanden" en "klaar".


      Een veel gebruikte toepassing van het kanbanbord is voor Agile- of Lean-softwareontwikkeling. Dan heeft het vaak de kolommen: Backlog, Ready, Coding, Testing, Approval en Done.
      Kennisclips
      In onderstaande video wordt kanban uitgelegd:


      Hier zie je een toepassing van het Two Bin systeem in een ziekenhuis

      De berekeningen voor het opzetten van een kanbansysteem vind je in onderstaande video.

      Extra bestanden

      Meer informatie over de toepassing van Kanban in de logistiek vind je hier:

      Via deze website vind je meer informatie over kanban.

      Extra literatuur
      Er is geen extra literatuur voor dit onderdeel.

      Laatste wijziging: woensdag, 23 augustus 2023, 14:53