#2260 De gerealiseerde capaciteit van een proces(stap)

Het begrip capaciteit wordt op vele verschillende wijzen gebruikt. Om het begrip specifieker te omschrijven maken we onderscheid in twee vormen:

1. De beschikbare capaciteit (Cb)geeft aan wat de mogelijke output is van een proces, uitgedrukt in beschikbare tijd waarin geproduceerd kan worden of in producten per tijdseenheid. Dit is eigenlijk wat je KUNT (wat het proces KAN produceren; #2240 De beschikbare capaciteit van een proces).
   
2. De gerealiseerde capaciteit (Cr) geeft aan wat de werkelijke Output is van een proces of de doorvoersnelheid of Throughput (TH). Dit is eigenlijk wat je werkelijk DOET (wat het proces werkelijk produceert). In het vervolg wordt voor de gerealiseerde capaciteit de term Throughput gebruikt
   

We kijken in deze les naar de gerealiseerde capaciteit die op bedrijfsniveau (meerdere processen) en op procesniveau berekend kan worden. 

Voor deze berekening maken we vaak gebruik van de historische gegevens over de geleverde producten in een vast te stellen periode. Je kunt dan denken aan de hoeveelheid producten die in de afgelopen maanden of jaren geleverd zijn. Als de Cyclustijden van de geleverde producten bekend zijn, dan is de gerealiseerde capaciteit ook uit te drukken in het aantal uren dat nodig was om de producten te realiseren. Let wel: Vaak worden verschillende termen (takttijd, procestijd, cyclustijd) door elkaar of fout gebruikt, of deze zijn onbekend in een organisatie. Ook worden er soms andere termen gebruikt. Het is dan zaak om uit te zoeken wat er precies bekend is.

Dit kenmerk is vaak ook te bereken op basis van de gegevens die over een langere periode beschikbaar zijn. Bijvoorbeeld als een bedrijf 40.000 producten per jaar produceert kunnen we op basis hiervan een cyclustijd berekenen door deze af te zetten tegen de beschikbare capaciteit. Let wel: deze berekening gaat wel voorbij aan alle verspillingen die in een organisatie optreden, maar kan nuttig zijn voor een eerste indicatie. 

Voor het berekenen van de beschikbare capaciteit kunnen we de gemiddelde Cyclustijd (CT) gebruiken om gemakkelijk de gerealiseerde capaciteit (Throughput, TH) uitgedrukt in het aantal producten per tijdseenheid te berekenen.

In het voorbeeld uit C.2.2.4 : stel de gemeten cyclustijd is 8 minuten per product. De Throughput is dan TH = 1 / CT = 1 / 8 min per product = 0,125 product per min. Dit is niet zo'n hanteerbare eenheid, we rekenen dit om naar producten per uur: 60 x 0,125 producten per min = 7.5 producten per uur. In het geval van een huisartsenpraktijk kan de cyclustijd ook 8 minuten zijn. Ook hier is dan de gerealiseerde capaciteit 7,5 patiënten per uur. 

In de onderstaande video wordt het begrip capaciteit gekoppeld aan de takttijd, met enkele voorbeelden. Let op: Flow rate is hier de verwerkingssnelheid TH ofwel: