#2280 De verdeling van de werklast in een proces

De verdeling van de werklast op het niveau van een proces, over verschillende processtappen (medewerkers of stations/machines) is ook een belangrijk element in het beschrijven van een proces. Hiervoor wordt een zogenaamde Yamazumi Chart gebruikt (in het Engels ook wel Balance Sheet genoemd).

Binnen Lean activiteiten is variatie (mura) een van de 3M´s. Dit is de zogenaamde vijand van Lean. Variatie kan zich in de werkcycli bevinden op een type product, waarbij op een gelijke machine verschillende procestijden per product aanwezig zijn, of op het niveau van combinatie van processtappen, waarbij de procestijden van werkstation 1 significant afwijken van die van werkstation 2 waardoor voorraden en wachttijden (muda) in de materiaal stroom kunnen ontstaan.
De Yamazumi helpt deze beide typen variatie in kaart te brengen en verbeteringsacties te definiëren.

De Yamazumi chart bestaat uit twee assen met daarin gestapelde werkelementen per machine of werkplek weergegeven (zie figuur boven). We gebruiken daarvoor altijd de bewerkingstijd. In dit voorbeeld wordt de totale werkhoeveelheid om een product te produceren verdeeld over 4 operators (4 kolommen).

Een werkelement wordt afzonderlijk in de Yamazumi meegenomen wanneer het afzonderlijk te onderscheiden is en het begint en eindigt met een mogelijk overgave moment naar een andere operator (maar dat hoeft niet altijd zo te zijn). Hoe meer verschillende blokken er gedefinieerd worden, hoe flexibeler de taakverdeling tussen operators in een later stadium kan zijn (dit komt bij het balanceren verder aan de orde). Door middel van kleurcodes kan worden aangegeven welke werkelementen waarde toevoegend (groen) en niet-waarde-toevoegend, ofwel verspilling zijn (rood). Deze visualisering van verspilling geeft direct een verbeterrichting aan. Als de tijden voor de werkelementen nog niet beschikbaar zijn, dan kan het zinvol zijn om de totale bewerkingstijden in de grafiek op te nemen. De verschillen in werklast geven dan nog steeds een indicatie over het procesverloop en de variatie daarin.

De takttijd geeft aan hoe lang een cyclus met werkelementen mag duren om aan de klantvraag te kunnen voldoen. Dat betekent dat alle kolommen onder de takttijd uit dienen te komen. Wanneer de klantvraag verandert en dus de takttijd verandert, kan hier dus ook direct zichtbaar gemaakt worden bij welke werkplekken problemen ontstaan.