Inleiding
Destructieve dynamieken verwijzen naar patronen van gedrag en interactie binnen een organisatie die negatief zijn voor de prestaties, cultuur en welzijn van de werknemers. Organisaties die niet flexibel kunnen omgaan met verandering, of waar verandering niet goed wordt gemanaged, kunnen te maken krijgen met destructieve dynamieken.
Medewerkers kunnen bijvoorbeeld gefrustreerd raken door een gebrek aan duidelijkheid of door constante veranderingen zonder duidelijke visie. In zekere zin belemmeren destructieve dynamieken in organisaties effectieve verandering, maar kan een ineffectieve verandering ook leiden tot meer destructieve dynamieken. Het is daarom belangrijk dergelijke dynamieken te herkennen en tijdig te anticiperen.
Inhoud
Wat is een destructieve dynamiek?
Een destructieve dynamiek is:
- een patroon van geautomatiseerde acties en reacties,
- die samen de situatie verslechteren
- en leiden tot een versterking van jullie
reacties.
Destructieve dynamieken worden getriggerd door een specifieke situaties. Die is anders voor elke destructieve dynamiek. Net als een rode lap op een stier, reageert Persoon 1 op die situatie. En Persoon 2 op Persoon 1. Hoe logisch die reacties ook zijn, samen zorgen ze ervoor dat de situatie alleen maar slechter wordt.

Een voorbeeld
Iedereen heeft het tegenwoordig druk. En op het werk is het ook druk. Dat veroorzaakt stress. En stress zorgt ervoor dat je in de actiestand schiet. Je wil de (oorzaak van de) stress namelijk wegwerken.
Stel nu dat er een probleem is, en er zit druk achter. Persoon 1 schiet dan in de actiestand. Dat betekent dat het eerste het beste idee wordt uitgevoerd. Persoon 2 voelt daardoor ook de druk om aan de slag te gaan.
Doordat ze er niet goed over hebben nagedacht, werken ze wel hard, maar niet effectief. Het probleem wordt niet goed opgelost, waardoor de druk alleen maar toeneemt, en ze alleen nog maar harder gaan werken.
De 9 destructieve dynamieken
De Blame Game
Problemen leiden tot verwijten in plaats van oplossingen.
Domineren moet je afleren
Dominant gedrag duwt anderen in een volgzame rol en creëert afhankelijkheid.
Eigen volk eerst
Kiezen voor jezelf schaadt het groepsbelang, en daarmee uiteindelijk het eigen belang.
De Waan van Wantrouwen
Wantrouwen is de voedingsbodem voor meer wantrouwen.
Rolbevestigend gedrag
Rolverdelingen zorgen voor eenzijdig gedrag waarbij mensen een karikatuur worden.
Bias towards action
(Tijds)druk zorgt voor snelle, maar niet effectieve actie, wat de druk alleen maar vergroot.
De Impressie van Incompetentie
De indruk dat iemand niet competent is zorgt er juist voor dat iemand niet goed presteert.
De mythe van talent
Niet het 'talent', maar de investering leidt tot groei en bloei.
Van kwaad tot erger
De drang naar vergelding zorgt bij conflicten altijd voor een neerwaartse spiraal.
Extra bestanden
Hier vind je de Presentatie: Destructieve Dynamieken met extra uitleg en tegenmaatregelen.
Hier vind je een zelfscan: Zelfscan: Destructieve Dynamieken
Literatuur & Bronverwijzing
| Van
Dijk & Cloudt (2023). Destructieve Dynamieke |